Lochal, Tilburg
Een levendige stadscampus in de oude NS-werkplaats

Het hart van de Spoorzone

Braaksma & Roos Architectenbureau werkt samen met The Cloud Collective en interieurontwerpbureau Inside Outside aan de herontwikkeling en restauratie van de monumentale lochal in de Spoorzone van Tilburg. De gebouwen van de voormalige NS-werkplaats worden getransformeerd ten behoeve van de huisvesting van verschillende organisaties voor kennis, kunst, erfgoed en ondernemerschap. De locomotiefhal vormt het hart van de nieuwe Stadscampus met onder andere de openbare bibliotheek, co-working plekken, en expositieruimte. Architectenbureau Mecanoo is geselecteerd voor het ontwerp van het interieur van de Stadscampus.

Open stadslandschap

Om de ruimtelijke beleving zoveel mogelijk te behouden, wordt in de hal een gelaagd trappenlandschap gecreëerd waarin de verschillende functies ondergebracht zullen worden. De pleinen, terrassen en trappen ontsluiten de (werk)ruimten en bieden plekken om te lezen, te werken, te ontmoeten. Zoals de kraanbanen in het verleden de treintoestellen door de hal verplaatsten, maken bewegende textiele schermen het straks mogelijk om op een sfeervolle manier verschillende gebruiksfuncties van elkaar te scheiden en trappartijen te transformeren tot theater- of lezingenruimte.

Stadsbalkon

Om het oorspronkelijke peil van de spoorzone te benadrukken, loopt bij de entree het maaiveld drempelloos door in het gebouw. Hierdoor ontstaat een “stadsplein” op de voormalige werkvloer. Het trappen- en terrassenlandschap brengt de bezoeker op de bovenste verdieping bij een nieuwe constructie boven de entree: het stadsbalkon –  een publieke wintertuin met uitzicht over het spoor en de oude binnenstad.

Gebouw-in-het-gebouw

De constructie van dit nieuwe “gebouw-in-het-gebouw” staat volledig los van de bestaande hal. Uit onderzoek is gebleken dat de voormalige smeerputten in de hal voldoende draagkracht hebben om het gewicht van de  nieuw te bouwen constructie op te vangen, waardoor er geen nieuwe fundering hoeft te worden aangelegd.

Stoer vs licht

De transparante bovenste helft van het gebouw, de zogenaamde “lampion”, is inmiddels in ere hersteld; het draadglas is zoveel mogelijk hergebruikt en waar nodig vervangen. In contrast met deze stoere industriële uitstraling wordt de onderkant van de westgevel licht en luchtig uitgevoerd als vliesgevel met aluminium kozijnen. Het metselwerk in de oostgevel blijft behouden, met getoogde ramen en een pui in de voormalige doorgang voor de treinen.

Op de dag van de bouw kwamen ongeveer 2000 mensen kijken hoe het industriële monument wordt gerestaureerd, welke oorspronkelijke elementen bewaard zijn gebleven en hoe nieuwe elementen vorm beginnen te krijgen. Het programma CulTuur van Omroep Tilburg maakte de volgende reportage:

https://vimeo.com/274485649

Projectgegevens

Opdrachtgever:
Gemeente Tilburg
Ontwerppartners:
Civic Architects, Inside Outside
Interieur:
Mecanoo
Omvang:
9.500 m2
Datum :
2015 - 2018
Programma:
bibliotheek, expositieruimte, werken en ontmoeten
Status:
gemeentelijk monument
Locatie:
Tilburg
Impressies:
3D Studio Prins, IMG+